Fransa'da Genel Olarak Yerel Yönetimler ve Yerel Yönetimler Arasındaki ilişkiler

Giriş

Fransa'da yerel yönetimlerin tarihsel kökeni Fransız Devrimi ve Napolyon dönemine kadar uzanmaktadır. Ancak, güçlü bir merkeziyetçi yapının olmasıyla, yerel yönetimler arka planda kalmış ve merkezin yoğun denetimine tabi kılınmıştır (Eke,1982:69-70). Bu güçlü merkeziyetçilik anlayışı yaklaşık iki yüz yıl kadar sürmüş ve 1970'lerden sonra başlayan girişimlerle katı merkeziyetçiliğin yumuşatılması ve yerel yönetimlerin güçlendirilmesi amaçlanmıştır (Çitçi,1989:28). 1982 yılındaki yasal düzelemeye kadar iki kademeli bir yerel yönetim yapısı mevcut idi. Bunlar, il özel idareleri ve belediyelerdir (komünler). Merkezi yönetimin taşra örgütü olan il, aynı zamanda birer yerel yönetim birimidir. En küçük yerleşme biriminden büyük kentsel yerleşmelere kadar her bir yerleşme birimi bir belediye (komün) olarak kurulmuştur ve her biri yetkiler ve organlar olarak aynı yapıya sahip olmuşlar ve aynı tür idari vesayet altında bulunmuşlardır.Fransa yerel yönetim yapısında gelişme seyrini genel olarak, tarihsel süreç içerisinde yapılan düzenlemeler ile her iki yönetim (merkezi yönetimin taşra örgütü ve yerel yönetimler) arasında yetki ve görev dengesinde ayarlamalar yapılması ve özelikle, 1980'den sonra bu dengenin yerel yönetimler lehine düzenlenmesi şeklinde görmek mümkündür.

1.1. Yerel Yönetim Organları

Fransa'da yerel yönetimler; belediyeler (komünler), iller (department) ve yeni oluşturulan bölge (region) yerel yönetimlerinden oluşmaktadır. Paris'in anakent yönetiminin, tarihsel gelişimi ve başkent statüsünden dolayı özel bir konumu vardır. Paris'ten başka Lyon, Marsilya, Toulouse ve Nice'de iki kademeli anakent yönetimi mevcuttur (Çitçi, 1989:32). Ayrıca belediye birlikleri ve yerel karma ekonomi şirketleri de kurulmuştur (Tortop,1995:81). 1990 yılında Fransa'da temel yerel yönetim birimleri olarak 36 binden çok komün, 100 department ve 27 region yerel yönetimi vardır. 9 anakent belediyesi ve 18 binden fazla belediye birliği olduğu ifade edilmektedir(Keleş,1994:4).

1.1.1. Belediye

Komün (belediye) sözcüğü İlk kez Fransız Devrimi'nde kullanılmış, Fransız devriminden sonra 44.000 belediye kurulmuş ve bütün belediyeler tek bir hukuki rejime tabi tutulmuştur. Fransız Devrimi sonucunda oluşan ve Napolyoncu yerel yönetim anlayışı olarak bilinen yaklaşımın temel ilkeleri şunlardır:

“1. Belediyelerin görevleri, kendi görevleri ve kendilerine devlet tarafından verilen görevler olarak ikiye ayrılır.

2. Büyüklü küçüklü her yerel toplulukta bir belediye kurulmuştur.

3.1789 Devrimi ile birlikte meclislerin seçimle oluşturulması yöntemi benimsenmiştir. Meclislerin seçimle oluşturulmasına rağmen 1831 tarihli bir yasa ile belediye başkanlarının kral tarafından atanması hükme bağlanmıştır.

4. Devrimle birlikte, belediye rejimi tüm ülkeye yaygın bir duruma getirilmiş ve büyüklükleri ne olursa olsun hepsi için aynı örgüt yapısı öngörülmüştür.

5. Bu düzenlemelere göre il, hem bir temsili organ olarak, hem de yönetsel işlevler üstlenecek bir örgüt olarak öngörülmüştür. Bu bağlamda vali, hem merkezi yönetimi temsil eder, hem de ilin yürütme organıdır.

Merkezi yönetimin belediyeler üzerindeki vesayeti, 1789'dan beri, genel yararı korumak amacıyla, yerel birimlerin organları üzerinde parlamentonun ve yasaların belirlediği kurallar çerçevesinde uygulanmaktadır”(Keleş, 1994: 15).

1.1.1.1. Belediyenin Organları

2001 yılı verilerine göre merkezi Fransa'da 36,621 belediye bulunmaktadır. Bu belediyeler nüfus bakımından farklılıklar (nüfusu 700 olan belediye de vardır, 10000 ve daha fazla nüfusa sahip olan belediyeler de vardır) göstermekle birlikte, bütün belediyeler aynı statüdedir. Nüfusunun 3500'ün üstünde ya da altında olmasına bağlı olarak, yalnız seçim yöntemleri değişmektedir.

1.1.1.2.  Belediye Meclisi

Belediyenin karar organı olan belediye meclisi, belediye başkanı, başkan vekilleri ve meclis üyelerinden oluşur. Meclis üyelerinin sayısı belediyenin nüfusuna göre değişiklik gösterir.

Belediye meclisi üyeliği seçimleri 6 yılda bir yapılır. Seçim yöntemi, belediyenin nüfusuna göre değişir. 3500'den az kişinin yaşadığı belediyelerde belediye meclisi, iki turlu çoğunluk sistemiyle seçilir. İlk turda, hem kullanılan oyların çoğunluğunu alan hem de seçmen sayısının en azından % 25'ine eşit sayıda oy alan aday seçilir. İkinci turda, seçim oy kullananların sayısı önemsenmeksizin basit çoğunluğa göre yapılır. Eğer birkaç aday aynı sayıda oy alırsa, daha yaşlı olan aday kazanan kişi olarak açıklanır. 3500 Kişiden fazla kişinin yaşadığı belediyelerde, belediye meclisi üyeleri iki turlu liste usulüyle seçilir. Seçimin birinci turunda, kullanılan oyların mutlak çoğunluğunu alan liste, doldurulacak sandalye sayısının yarısına eşit üyeliği kazanır. Birinci turda mutlak çoğunluğu hiçbir liste sağlayamazsa ikinci tur seçimler yapılır. Bu turda en çok oyu alan liste, doldurulacak sandalye sayısının yarısına eşit üyeliği kazanır. Kullanılan oyların % 5'inden az oy alan listeler hiçbir üyelik kazanamazlar.

Belediye meclisleri yılda en az dört kez toplanır. Belediye başkanının çağrısı, meclis üyelerinin yarısının başvurusu ve ildeki devlet temsilcisi olan valinin isteği üzerine de belediye meclisi toplanır. Belediye meclisleri kendi içlerinden sürekli ve özel komisyonlar seçebilirler. Daimi komisyon, meclisin toplantı halinde olmadığı zamanlarda yönetimin sürekliliğini sağlar.

1.1.1.3.  Belediye Başkanı

Yürütme organı olan belediye başkanını, belediye meclisi kendi üyeleri arasından seçer. Belediye başkanı gizli oy ve mutlak çoğunlukla belediye meclisi tarafından seçilir. İki turdan sonra hiçbir aday mutlak çoğunluğu sağlayamazsa, üçüncü tur seçim basit çoğunluk aranılarak yapılır.Oyların eşitliği durumunda, daha yaşlı olan aday başkan olarak seçilir.

Belediye başkanının iki rolü vardır: Hem beldede devleti temsil eder (devletin o yöredeki ajanı kimliği ile devleti ve adli kolluk gücünü temsil eder), hem de yerel yönetimin başı olarak görev yapar. Belediye başkanı, devletin bir ajanı olarak yaptığı işlerden dolayı vali ve kaymakama karşı sorumludur. Devlet adına yapılan işler, istatistiklerin toplanması, yasa, tüzük ve yönetmeliklerin halka duyurulması ve bazı soruşturmaların yürütülmesinden ibarettir. İkinci kimliği ile meclisin gözetimi altında, meclis kararlarının uygulanmasını sağlar. Belediye başkanı, belediye yönetiminin başı olarak belediye meclisi kararlarını yerine getirir. Bütçeyi hazırlayıp meclise sunma görevi onundur. Belediye gelirlerini toplar, belediyenin mallarını yönetir. Meclisten aldığı yetkiye dayanarak mahkemelerde belediyeyi temsil eder.

Belediye Başkanının bugünkü statüsü, 1982 tarihli yerinden yönetim reformu ile sağlanmıştır. “Bu reform, yürütme yetkilerinin ilde ve bölgede seçilmiş organlara devredilmesi - ki daha önce valide bulunan yürütme yetkisinin belediye başkanına devri gerçekleşmiştir- türlü yerel yönetim birimlerinin üzerindeki devlet vesayetinin kaldırılması ile yerel yönetim basamaklarının her birince yerine getirilmesi gereken görevleri tanımlama girişimidir”

Meclis ile belediye başkanı arasında bir anlaşmazlık olduğu takdirde sorunun çözümü için ilin valisi devreye girer. Vali, anlaşmazlığı çözüme bağlayamadığı takdirde Bakanlar Kurulundan meclisin feshedilmesini isteyebilir. Bu durumda yeni seçimler yapılıncaya kadar vali, özel bir kurul oluşturur.

1.1.2.  Anakent Belediyeleri

1982 yılı öncesinde yalnızca Paris'in sahip olduğu özel yönetim yapısına, 1982 tarihli yasa ile Marsilya ve Lyon da sahip olmuştur. “1975 yılına gelinceye kadar Paris'te seçilmiş bir belediye başkanı yoktur. Biri yönetimden, ikincisi belediye kolluk işlerinden sorumlu iki valisi bulunmaktadır. 1982 yılına kadar ilin seçilmiş bir yürütme organı yoktur. 31 Aralık 1982 tarihli yasaya göre ise Paris kenti iki öğeden oluşmaktadır: Paris Belediyesi ve Paris İli.

Kentin bir tek meclisi vardır. Bu meclis hem Belediye Meclisi hem de İl Genel Meclisi olarak toplanır. Paris Belediyesinin iki organından biri Paris Meclisi, diğeri Paris Belediye Başkanıdır. Her iki organ da hem “belediye”ye hem “il”e ilişkin işlevler görürler. Paris Meclisinin üyeleri, Paris Belediyesinin sınırları içinde bulunan ilçelerden seçilip gelirler. Paris, Marsilya ve Lyon'da belediye işlerini, Belediye Meclisi düzenler. Sınırlı bazı konularda da ilçe belediyeleri yetkili kılınmıştır. Paris'te 20, Marsilya'da 16, Lyon'da 9 ilçe belediyesi vardır. İlçe meclisleri, ilçeyi ilgilendiren bütün konularda kararlar alır. İlçe Belediye Meclisi, İlçe Belediye Başkanını kendi üyeleri arasından seçer (Keleş, 1994: 25-28). 

1.1.3.  İl Yerel Yönetimi

İl Yerel Yönetimi ile ilgili yasa, 1871 tarihlidir. Bu yasa, 2 Mart 1982 tarihli yasa ile değişikliğe uğramıştır. Fransa'da il, hem bir yerel yönetim birimi, hem de genel yönetimin bir basamağıdır.

1.1.3.1. İl Yerel Yönetiminin Organları

İl Yerel Yönetimi organları karar organı olan meclis ve yürütme organı olan meclis başkanından oluşur.

1.1.3.2.  İl Genel Meclisi

İl Yerel Yönetimlerinin genel karar organı İl Genel Meclisi'dir. İl Genel Meclisi üyeleri doğrudan halk tarafından seçilir. Genel Meclisin üye sayısı, illere göre değişir. Seçim, genel ve doğrudan oy esasına göre yapılır. Seçim sistemi iki turlu çoğunluk sistemidir. İlk turda seçilebilmek için kullanılan oyun mutlak çoğunluğunu ve kayıtlı seçmen sayısının % 25'ine eşit oyu almak zorunludur. İkinci turda oy kullananların sayısına bakılmaksızın basit çoğunluk aranır. Eğer birkaç aday eşit sayıda oy alırsa, en yaşlı olan aday kazanan olarak ilan edilir. Genel Meclis, her 3 ayda bir toplanır. Genel Meclis üyeleri 6 yılda bir seçilmekte; ancak üyelerin yarısı 3 yılda bir yenilenmektedir.

Fransa'da Genel Meclis üyeleri başka siyasi görevler de alabilmektedirler. 30 Aralık 1985 tarihli yasa bunların sayılarını azaltmışsa da, belediye başkanlığı, milletvekilliği, il genel meclisi üyeliği birleşebilmektedir. İl Genel Meclisi Başkanlığı ile Bölge Meclisi başkanlığı aynı kişide birleşmeyen görevlerdir. “Bu şekilde birden fazla görevin bir kişide birleşebilmesi sayesinde yerel yönetimler merkezi yönetim üzerinde, fiilen etkili olabilecek bir konumdadırlar” (Keleş,1994: 62). Fransa'da devlet erkini oluşturan siyasal kadroların kaynağı genellikle il yönetimleridir. Yerel yönetimler, Senatonun oluşumuna temsilcileriyle katılmaktadırlar. Her il, Senatoya nüfusu oranında temsilci gönderir.

“Bakanlar Kurulu, İl Genel Meclisinin görev yapamaz duruma gelmesi nedeniyle İl Genel Meclisini dağıtabilir. Genel Meclisin dağıtılabilmesi, üniter bir devlet sistemi içinde yerel yönetimlerin merkezi yönetime bağımlı olduklarının bir göstergesidir. Ancak, görülmektedir ki İl Genel Meclisinin dağıtılabilmesi, görevlerini yerine getiremeyecek durumda bulunmaları ve bundan dolayı kamu düzeninin bozulması kaygısına bağlanmıştır” (Keleş, 1994: 33).

1.1.3.3.  Genel Meclis Başkanı

İl Özel Yönetiminin yürütme organıdır. Genel Meclis tarafından 3 yıllık bir süre için seçilir. “Meclis Başkanı, İl Özel Yönetiminin siyasal sorumlusu ve yönetimi ile görevli yürütme organıdır. Meclis Başkanı, İl Özel Yönetiminin bütçesini hazırlamak ve meclise sunmakla görevlidir. İlin mallarını yönetir, kolluk yetkilerini kullanır. Her yılın başında Genel Meclise, hizmet birimlerinin çalışmalarına ve finansman durumuna ilişkin bir rapor sunar. 2 Mart 1982 tarihli Yerel Yönetimlerin Hak ve Özgürlükleri adlı yasa, o zamana kadar valiler tarafından yerine getirilmekte olan yürütmeye ilişkin görevleri, İl Genel Meclisi Başkanına vermiştir. Dolayısıyla Genel Meclis Başkanı, vali karşısında güçlenmiştir” (Keleş, 1994: 29-30).

1982 reformu ile, ilde veya bölgede devletin temsilcisi olan vali, iki ana görev ile donatılmıştır:

- “Devlet gücünün kendisine emanet edildiği bir kişi olarak vali, yasalara itaati sağlar ve milli menfaatleri korur.

- Vali, Başbakanın ve ayrı ayrı her Bakanın emri altında devletin mülki yönetiminin faaliyetlerini etkili, sürekli ve bir bütünlük içinde sürdürmekle yükümlüdür.”

1.1.4.  Bölge Yerel Yönetimi

Fransa'da bölgeler ölçüsünde yönetsel örgütlenmenin uzun bir geçmişi vardır. “Fransa'da ilk olarak 1959 yılında, devlet yatırımlarının ilgili kuruluşlar ve coğrafi bölgeler arasında bölüştürülmesine yardımcı olmak üzere başlarında birer eşgüdümcü vali bulunan ve birkaç ili içine alan örgütler kurulmuştur. Bunlara, İller arası Konferans denilmiştir. 1964 yılında, başında bölge valisi bulunan bir Bölgesel Ekonomik Gelişme Komisyonu oluşturulmuştur. Görevi bölge planlarının hazırlanmasından ve uygulanmasından ibarettir. 1986 tarihine gelinceye kadar bölgeler, kendilerine verilen görevleri yerine getiren kamu kurumu niteliğinde kuruluşlardır. 5 Temmuz 1972 tarihli yasa, bölgeleri, bölgeden seçilmiş parlamenterlerden ve il genel meclisiyle belediye meclisinden onlara denk sayıda seçilecek üyelerden oluşan bir meclisin yöneteceği bir kamu kuruluşu olarak öngörmüştür.”

Bölgenin bir yerel yönetim olarak doğuşu 2 Mart 1982 tarihli yasa ile gerçekleşmiş ve bölge, Fransa'da ilk kez bu tarihte bir yerel yönetim olarak örgütlendirilmiştir. 16 Nisan 1986 tarihli ilk bölge seçimleriyle birlikte, bölgeler yerel yönetim statüsü kazanmıştır. Bölgenin bir yerel yönetim birimi olarak oluşturulabilmesi için Anayasa değişikliğine gerek yoktur çünkü Fransız Anayasası'nda diğer yerel yönetim birimlerinin yasa ile kurulabileceği ifadesi bulunmaktadır.

“2 Mart 1982 tarihli yasa 'Bölgeler, bölge meclisleri kararlarıyla yönetilir' kuralını koyduktan sonra; bölge meclisinin bölgenin ekonomik gelişmesi, toplumsal, kültürel ve bilimsel alanlarda geliştirilmesi, arazi düzenlenmesi gibi konularda da yetkili olduğunu göstermiştir” (Keleş, 1994: 41).

1.1.4.1.  Bölge Yerel Yönetiminin Organları

1.1.4.2.  Bölge Meclisi

 Bölge yerel yönetiminin genel karar organı Bölge Meclisidir. Bölge Meclisinin üyeleri, bölge sınırları içindeki illerden seçilerek gelirler.

“Bölge Meclisi üyeleri, aralarından Bölge Meclisi Başkanını, Başkan Vekillerini ve Bölge Daimi Komisyonunun öteki üyelerini seçerler. Bölge Meclisi, Bakanlar Kurulu'nun gerekçeli kararı ile dağıtılabilir. Meclis, en az üç ayda bir toplanır. Bölge meclisi üyelerini halk, doğrudan doğruya ve 6 yılda bir seçer” (Keleş, 1994: 41).

2 Mart 1982 tarihli yasanın 59.maddesi, bölge meclisinin bölge ile ilgili işleri görüşerek karara bağlayacağını düzenlemektedir. Bölge meclisi görevlerini yerine getirirken belediyelerin ve il yerel yönetimlerinin özerkliğini zedelemeyecek şekilde, bölgenin ekonomik, sosyal, sıhhi, kültürel gelişmesini sağlama konularında yetkili kılınmaktadır.

Bölge meclis üyeleri bölgeyi oluşturan iller arasında nüfus oranlarına göre paylaştırılır. Meclis üyeleri, altı yıllığına seçilir. Seçimler tek turludur ve il seçim çevresinde, liste üzerinde oranlı temsil ilkesine göre yapılır. Mecliste üyelik elde edebilmek için ilde kullanılan oyların en az %5'ini almak gereklidir. Bölge meclisi en azından üç ayda bir toplanmak zorundadır. 1982 bölge meclisi, 1972'nin bölge meclisinden yapılanma olarak farklılık göstermektedir. 1972 modelinde, bölge meclisi 3 farklı seçilmişler grubundan oluşmaktaydı: İlgili bölge sınırlan içerisinde bulunan illerin bütün parlamenterleri toplam sayının %50'sini oluşturmaktaydı. Tüm il genel meclisleri tarafından seçilen yerel yönetimler temsilcileri %30'nu, diğer yerel yönetsel yapılanmaların (kentsel topluluklar gibi) temsilcilerinin %20'sini oluşturmaktaydı. 1972 modelinden 1982 modeline geçiş, seçilmişlerin meclisinden seçilmiş meclise geçişi temsil etmekteydi .

1.1.4.3.  Bölge Meclis Başkanı

Bölge Meclis Başkanı, bölge yerel yönetiminin siyasal sorumlusudur. “Belediye Başkanı ve İl Genel Meclisi Başkanı gibi o da, karar organı çoğunluğundan çıktığı için siyasal tercihlerin uygulanmasında önemli bir rol oynar, yöresinde siyasal tercihlerin yaşama geçirilmesini sağlar. Bölge Meclis Başkanı, bölge meclisi üyeleri tarafından ve mutlak çoğunlukla üç yıl için seçilir. O, bölge yönetiminin harcamalarını yapar, bölgesindeki hizmet birimlerinin başıdır. Bölge Meclisine, bölge planlarının uygulanması, bölgenin türlü hizmetlerinin durumu ve finansman koşulları hakkında bilgi verir” (Ünüsan, 1996: 52).

1.1.4.4.  Daimi Komisyon

Üyeleri, Meclisçe seçilir. Genellikle ayda bir toplantı yapılır.

1.1.4.5. Ekonomik ve Sosyal Konsey

1972'de kurulmuş, 1982'de yeniden düzenlenmiştir.

“Konsey, türlü meslek örgütlerinin temsilcilerinden oluşmakta ve bir danışma organı olarak görev yapmaktadır. Konseyin görevi, bulunduğu bölgenin gelişmesinin hızlandırılmasına katkıda bulunmaktır” (Keleş, 1994: 41).

1.2. Yerel Yönetimler Arasındaki ilişkiler

1982 yılındaki Reformun önemli özelliği, üst düzeydeki yönetimlerin alt düzeydeki yönetimlerin işlerine kesinlikle karışamamasıdır. Yerel yönetimler arasında astlık üstlük ilişkisi bulunmamaktadır. 1982 yılında çıkarılan yasada, Bölge Meclislerinin, yetkilerini, illerin ve komünlerin bütünlüğüne, özerkliğine ve görev alanlarına saygılı olarak kullanılabilecekleri belirtilmektedir. Ancak istisnai bazı durumlar için bağımlılık ilişkisi bulunmaktadır. Birincisi; Bölge Yönetiminin izin vermesi durumunda il yönetimi, ekonomik gelişme konuların da Bölge Yönetimine karışabilmektedir. Ekonomik gelişmeye katkısı olabilecek yardımların yapılması Bölge Yönetimlerinin görevidir. Öteki birimler ancak Bölge Yerel Yönetiminin yaptığı yardımları tamamlamak üzere devreye girebilirler. İkincisi de; Bölgenin, yasaların kendisine tanıdığı yetkileri kullanıp tüketmesinden sonra iller işe karışabilirler.

İkincil ilişki, il yönetimlerinin bölge etkinliklerine katılmasıyla ilgilidir. Bölge Planlarının hazırlanması sürecinde olduğu gibi Bölgenin ile danışması durumunda zorunlu katılmadan, eğitim planlarının hazırlanmasında ilin olurunun alınması durumunda il yönetiminin uygun görmesi zorunluluğundan, yasaların il ve bölge çalışmalarının uyum içinde yürütülmesini zorunlu tuttuğu durumlar, yapılan komisyon çalışmalarında da zorunlu eşgüdümden söz edilir.

Fransa'da il yerel yönetimi, belediyelerin ağabeyidir. Onun yardımına koşar ve ona destek olur. Ancak her iki yönetim arasındaki ilişkinin vesayet ilişkisine dönüşmesinin önüne geçmek için ilişkiler “yardım” ve “işbirliği' çerçevesinde düzenlenmiştir.

Yardımlaşma : İller, belediyeler ve çeşitli kamu kuruluşları kendi araların da yardımlaşma kuruluşları oluşturabilirler. Bu kuruluşların görevi, belediyelere ve birliklere teknik, hukuki ve parasal yardım sağlamaktır. İller, belediyelere ve daha çok kırsal nitelikli belediyelere karşılıksız parasal yardımlar da yapmaktadırlar.

İşbirliği : Bu ilişki, birçok komünün yerel halka bazı kamu hizmetlerini sunmada maddi güçlük çekmesi nedeniyle ve bu sorunun aşılmasında işbirliğinin çıkar yol olarak görülmesi nedeniyle ortaya çıkmaktadır (Keleş, 1994:36-37).

Kısacası, Fransa bir yerel yönetim reform süreci geçirerek kendisi gibi üniter bir devlet olan Türkiye'nin yerel yönetim yapısından biraz farklılaşmıştır ve ilerleyen zamanlarda da Fransa'nın, Avrupa Birliği'ne üyeliğinin bir sonucu olarak, Birliğin gerektireceği değişiklikler söz konusu oldukça yapısındaki farklılaşmanın süreceği söylenebilir.

KAYNAKÇA

Çitçi, Oya, (1989), “Yerel Yönetimlerde Temsil-Belediye Örneği”, TODAİE Yayını, Ankara.
Eke, Ali Erkan, (1982), “Anakent Yönetimi ve Yönetimler Arası İlişkiler”, AÜ SBF Yayını, Ankara.
Keleş, Ruşen (1994), “Fransa ve İspanya'da Yerinden Yönetim”, TBD – Konrad Adenauer Vakfı Yay., Ankara.
Ünüsan, Teoman, (1996), “Avrupa'da Yerel Yönetimler”, T.C. İçişleri Bakanlığı Mahalli Yönetimler Genel Müdürlüğü Yay., Ankara.
Tortop, Nuri, (1994), ”Fransa'da Komünlerin(Belediyelerin) Bütçeleri, Giderleri ve Gelirleri”, Amme İdaresi Dergisi, Cilt:27, Sayı:3.

Mehmet UĞURLU